Custom Text
News

Przekład Koranu polskich Tatarów był trzecim na świecie – wyjątkowe odkrycie naukowców z UMK

(fot, wikipedia)
Przekład Koranu polskich Tatarów był trzecim na świecie – wyjątkowe odkrycie naukowców z UMK
Jakub Strzelka
REAKCJE

Przekład Koranu polskich Tatarów był trzecim na świecie – po łacińskim i włoskim. Takiego odkrycia dokonali naukowcy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Grupa kierowana przez dr hab. Joannę Kulwicką-Kamińską planuje wydać unikalne tłumaczenie z XVI wieku

Na Wydziale Filologicznym UMK działa jedyne na świecie Centrum Badań Kitabistycznych – profesjonalny ośrodek badań tatarskiego piśmiennictwa religijnego. Przekład Koranu naukowcy badali w ramach projektu “Tefsir”.

Udało nam się potwierdzić, że jeden z typów zabytków – tatarski tefsir – jest przekładem Koranu z 2. połowy XVI wieku – powiedziała PAP Kulwicka-Kamińska. – Nasze odkrycie powoduje, że trzeba zaklasyfikować przekład Koranu na język polski, jako trzeci na świecie po przełożeniu na łacinę i język włoski.

Przekład, co już dziś wiadomo dzięki naukowcom z UMK, ściśle trzyma się ortodoksji. Badacze odczytali już ponad dwa tysiące stron.

Jak wyjaśniła badaczka, w świecie islamu tefsiry są znane jako komentarze do Koranu, u Tatarów zaś mianem tefsir określa się obszerne manuskrypty zawierające pełny tekst Koranu z jego podwierszowym przekładem na język polski, uzupełnionym o warstwę egzegetyczną.

Tatarzy użyli tej nazwy, ponieważ w islamie obowiązuje zakaz tłumaczenia Koranu na języki niekanoniczne – podkreśliła kierownik projektu.

Zwróciła przy tym uwagę, że do tej pory nie odczytano całego zabytku polskich Tatarów, jakim jest tefsir, oraz nie dokonano jego wieloaspektowej i specjalistycznej analizy.

Dodała, że tatarski przekład Koranu jest “podwójnie zaszyfrowany”: przez zapis warstwy orientalnej i słowiańskiej pisownią arabską, oraz przez użycie nazwy tefsir (tefsir z arabskiego to “interpretacja, komentarz”).

Podwójny szyfr dokumentu przez wieki uniemożliwiał to odkrycie – zaznaczyła Kulwicka-Kamińska.

Naukowcom z UMK udało się dotrzeć do ponad 20 tefsirów i zbadać jeden z najstarszych – tefsir z Olity (1723 r.) oraz jeden z najmłodszych – tefsir Józefowa (1890 r.). Najstarszym znanym zabytkiem jest tefsir miński z 1686 roku. Pierwsze sury (rozdziały) zapisane są po turecku. Dopiero od dziewiętnastej sury jest zapis polski z użyciem arabskiego alfabetu.

Wiadomo, że przekładów musiała dokonywać wykształcona elita stanu duchownego, utrzymująca kontakty z muzułmańskim Wschodem oraz władająca zarówno językami orientalnymi, jak też słowiańskimi.

Projekt “Tefsir” jest finansowany z grantu Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.

W tym roku zaczęliśmy realizację drugiej części grantu, którego celem jest krytyczna edycja tatarskiego przekładu Koranu. Przekłady były anonimowe, co było typowe dla literatur rękopiśmiennych, a tu motywowane również względami religijnymi. Tatarzy, podobnie jak średniowieczni tłumacze, czynili to na chwałę bożą – powiedziała PAP dr hab. Kulwicka-Kamińska.

W planach jest wydanie publikacji przekładu Koranu w języku staropolskim, a także w przekładzie na współczesny język polski, jako cenny zabytek polskiej kultury narodowej.

PAP

REKLAMA
News
Jakub Strzelka
@JStrzelka

Dziennikarz, publicysta i czujny obserwator czerpiący z ikon polskiego felietonu, by jak najtrafniej opisywać toruńskie piekiełko.

Więcej w dziale News

uni_27

Amerykański noblista na UMK. WNEiZ świętuje 50-lecie!

Mateusz Bąk18 czerwca 2018
Pogotowie_ratunkowe_w_Katowicach

Nie zaciągnęła hamulca. Auto stoczyło się na ośmiolatka…

Mateusz Bąk18 czerwca 2018
Tragiczny wypadek w Konstantynowie (fot. archiwum)

[REGION] Tragiczny wypadek w Konstantynowie. Nie żyją dwie kobiety

Konrad Marzec18 czerwca 2018
fire-1345264_1920

Ogień na wysypisku przy ulicy Kociewskiej! Seria pożarów składowisk śmieci w Polsce [MAPA]

Katarzyna Grochowalska18 czerwca 2018
Festyn w Czerniewicach (fot. Lech Kamiński/torun.pl)

Festyn w Czerniewicach. Wiele atrakcji przyciągnęło gości

Konrad Marzec18 czerwca 2018
_DSC8815

Projekt „Spełnimy Twoje zawodowe marzenia” zainaugurowany! (REGION)

Redakcja ChilliTorun.pl17 czerwca 2018
DSC1813-e1501074870625-1000x600

100 milionów dofinansowania na muzeum ojca Rydzyka?

Mateusz Bąk14 czerwca 2018
35382343_1518810168229104_6741164227219685376_n

Desperat chciał popełnić samobójstwo na Bulwarze Filadelfijskim. Został uratowany

Konrad Marzec14 czerwca 2018
che_21

Prace na Szosie Chełmińskiej ulegną opóźnieniu

Mateusz Bąk13 czerwca 2018