Custom Text
News

Przekład Koranu polskich Tatarów był trzecim na świecie – wyjątkowe odkrycie naukowców z UMK

(fot, wikipedia)
Przekład Koranu polskich Tatarów był trzecim na świecie – wyjątkowe odkrycie naukowców z UMK
Jakub Strzelka
REAKCJE

Przekład Koranu polskich Tatarów był trzecim na świecie – po łacińskim i włoskim. Takiego odkrycia dokonali naukowcy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Grupa kierowana przez dr hab. Joannę Kulwicką-Kamińską planuje wydać unikalne tłumaczenie z XVI wieku

Na Wydziale Filologicznym UMK działa jedyne na świecie Centrum Badań Kitabistycznych – profesjonalny ośrodek badań tatarskiego piśmiennictwa religijnego. Przekład Koranu naukowcy badali w ramach projektu „Tefsir”.

Udało nam się potwierdzić, że jeden z typów zabytków – tatarski tefsir – jest przekładem Koranu z 2. połowy XVI wieku – powiedziała PAP Kulwicka-Kamińska. – Nasze odkrycie powoduje, że trzeba zaklasyfikować przekład Koranu na język polski, jako trzeci na świecie po przełożeniu na łacinę i język włoski.

Przekład, co już dziś wiadomo dzięki naukowcom z UMK, ściśle trzyma się ortodoksji. Badacze odczytali już ponad dwa tysiące stron.

Jak wyjaśniła badaczka, w świecie islamu tefsiry są znane jako komentarze do Koranu, u Tatarów zaś mianem tefsir określa się obszerne manuskrypty zawierające pełny tekst Koranu z jego podwierszowym przekładem na język polski, uzupełnionym o warstwę egzegetyczną.

Tatarzy użyli tej nazwy, ponieważ w islamie obowiązuje zakaz tłumaczenia Koranu na języki niekanoniczne – podkreśliła kierownik projektu.

Zwróciła przy tym uwagę, że do tej pory nie odczytano całego zabytku polskich Tatarów, jakim jest tefsir, oraz nie dokonano jego wieloaspektowej i specjalistycznej analizy.

Dodała, że tatarski przekład Koranu jest „podwójnie zaszyfrowany”: przez zapis warstwy orientalnej i słowiańskiej pisownią arabską, oraz przez użycie nazwy tefsir (tefsir z arabskiego to „interpretacja, komentarz”).

Podwójny szyfr dokumentu przez wieki uniemożliwiał to odkrycie – zaznaczyła Kulwicka-Kamińska.

Naukowcom z UMK udało się dotrzeć do ponad 20 tefsirów i zbadać jeden z najstarszych – tefsir z Olity (1723 r.) oraz jeden z najmłodszych – tefsir Józefowa (1890 r.). Najstarszym znanym zabytkiem jest tefsir miński z 1686 roku. Pierwsze sury (rozdziały) zapisane są po turecku. Dopiero od dziewiętnastej sury jest zapis polski z użyciem arabskiego alfabetu.

Wiadomo, że przekładów musiała dokonywać wykształcona elita stanu duchownego, utrzymująca kontakty z muzułmańskim Wschodem oraz władająca zarówno językami orientalnymi, jak też słowiańskimi.

Projekt „Tefsir” jest finansowany z grantu Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.

W tym roku zaczęliśmy realizację drugiej części grantu, którego celem jest krytyczna edycja tatarskiego przekładu Koranu. Przekłady były anonimowe, co było typowe dla literatur rękopiśmiennych, a tu motywowane również względami religijnymi. Tatarzy, podobnie jak średniowieczni tłumacze, czynili to na chwałę bożą – powiedziała PAP dr hab. Kulwicka-Kamińska.

W planach jest wydanie publikacji przekładu Koranu w języku staropolskim, a także w przekładzie na współczesny język polski, jako cenny zabytek polskiej kultury narodowej.

PAP

REKLAMA
News
Jakub Strzelka
@JStrzelka

Dziennikarz, publicysta i czujny obserwator czerpiący z ikon polskiego felietonu, by jak najtrafniej opisywać toruńskie piekiełko.

Więcej w dziale News

2

Dopuścił się kradzieży i ataku nożem. Policja publikuje wizerunek sprawcy!

Mateusz Bąk21 lutego 2018
20.02.2018wyp (1)

Śmiertelny wypadek na krajowej dziesiątce

Mateusz Bąk20 lutego 2018
P1010077

Niesamowite odkrycie na rondzie Pokoju Toruńskiego

Maciej Gorczyński19 lutego 2018
Przebudowa Placu Chrapka (fot. torun.pl)

Uwaga kierowcy – ostrożnie na rondzie Pokoju Toruńskiego!

Konrad Marzec19 lutego 2018
prison-2648800_960_720

Sławomir Wałęsa trafi za kratki! Wszystko przez wybryk w Toruniu

Mateusz Bąk16 lutego 2018
12luty2018wyp (2) (1)

Nowe fakty w sprawie tragicznego wypadku na Trasie Średnicowej

Mateusz Bąk14 lutego 2018
139-198096

Sprawca napadu na sklep trafił za kratki!

Mateusz Bąk13 lutego 2018
12luty2018wyp (1)

Poprzedzający samochód ustąpił pieszej. Ten postanowił go wyprzedzić…

Mateusz Bąk13 lutego 2018
fire-department-3102386_960_720

PILNE: Wybuch gazu na Podgórzu! Są ranni

Mateusz Bąk13 lutego 2018