fbpx
News

Przekład Koranu polskich Tatarów był trzecim na świecie – wyjątkowe odkrycie naukowców z UMK

(fot, wikipedia)
Przekład Koranu polskich Tatarów był trzecim na świecie – wyjątkowe odkrycie naukowców z UMK
Jakub Strzelka
REAKCJE

Przekład Koranu polskich Tatarów był trzecim na świecie – po łacińskim i włoskim. Takiego odkrycia dokonali naukowcy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Grupa kierowana przez dr hab. Joannę Kulwicką-Kamińską planuje wydać unikalne tłumaczenie z XVI wieku

Na Wydziale Filologicznym UMK działa jedyne na świecie Centrum Badań Kitabistycznych – profesjonalny ośrodek badań tatarskiego piśmiennictwa religijnego. Przekład Koranu naukowcy badali w ramach projektu “Tefsir”.

Udało nam się potwierdzić, że jeden z typów zabytków – tatarski tefsir – jest przekładem Koranu z 2. połowy XVI wieku – powiedziała PAP Kulwicka-Kamińska. – Nasze odkrycie powoduje, że trzeba zaklasyfikować przekład Koranu na język polski, jako trzeci na świecie po przełożeniu na łacinę i język włoski.

Przekład, co już dziś wiadomo dzięki naukowcom z UMK, ściśle trzyma się ortodoksji. Badacze odczytali już ponad dwa tysiące stron.

Jak wyjaśniła badaczka, w świecie islamu tefsiry są znane jako komentarze do Koranu, u Tatarów zaś mianem tefsir określa się obszerne manuskrypty zawierające pełny tekst Koranu z jego podwierszowym przekładem na język polski, uzupełnionym o warstwę egzegetyczną.

Tatarzy użyli tej nazwy, ponieważ w islamie obowiązuje zakaz tłumaczenia Koranu na języki niekanoniczne – podkreśliła kierownik projektu.

Zwróciła przy tym uwagę, że do tej pory nie odczytano całego zabytku polskich Tatarów, jakim jest tefsir, oraz nie dokonano jego wieloaspektowej i specjalistycznej analizy.

Dodała, że tatarski przekład Koranu jest “podwójnie zaszyfrowany”: przez zapis warstwy orientalnej i słowiańskiej pisownią arabską, oraz przez użycie nazwy tefsir (tefsir z arabskiego to “interpretacja, komentarz”).

Podwójny szyfr dokumentu przez wieki uniemożliwiał to odkrycie – zaznaczyła Kulwicka-Kamińska.

Naukowcom z UMK udało się dotrzeć do ponad 20 tefsirów i zbadać jeden z najstarszych – tefsir z Olity (1723 r.) oraz jeden z najmłodszych – tefsir Józefowa (1890 r.). Najstarszym znanym zabytkiem jest tefsir miński z 1686 roku. Pierwsze sury (rozdziały) zapisane są po turecku. Dopiero od dziewiętnastej sury jest zapis polski z użyciem arabskiego alfabetu.

Wiadomo, że przekładów musiała dokonywać wykształcona elita stanu duchownego, utrzymująca kontakty z muzułmańskim Wschodem oraz władająca zarówno językami orientalnymi, jak też słowiańskimi.

Projekt “Tefsir” jest finansowany z grantu Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.

W tym roku zaczęliśmy realizację drugiej części grantu, którego celem jest krytyczna edycja tatarskiego przekładu Koranu. Przekłady były anonimowe, co było typowe dla literatur rękopiśmiennych, a tu motywowane również względami religijnymi. Tatarzy, podobnie jak średniowieczni tłumacze, czynili to na chwałę bożą – powiedziała PAP dr hab. Kulwicka-Kamińska.

W planach jest wydanie publikacji przekładu Koranu w języku staropolskim, a także w przekładzie na współczesny język polski, jako cenny zabytek polskiej kultury narodowej.

PAP

News
Jakub Strzelka
@JStrzelka

Dziennikarz, publicysta i czujny obserwator czerpiący z ikon polskiego felietonu, by jak najtrafniej opisywać toruńskie piekiełko.

Więcej w dziale News

271-29434-1000x600

Zakończono poszukiwana 32-latka! Tragiczny finał…

Mateusz Bąk8 grudnia 2018
pko 3

Most gen. Elżbiety Zawackiej ma już pięć lat! [ARCHIWALNE ZDJĘCIA]

Mateusz Bąk7 grudnia 2018
139-235259

Zaginął 17-latek z Podgórza! [AKTUALIZACJA]

Mateusz Bąk7 grudnia 2018
DSC_3376

Radni zdecydowali o pensji Zaleskiego

Mateusz Bąk7 grudnia 2018
wykolejony tramwaj toruń

Tramwaj wykoleił się u zbiegu Wschodniej i Curie-Skłodowskiej. Ruch komunikacyjny wstrzymany! [WIDEO]

Redakcja ChilliTorun.pl5 grudnia 2018
fireworks-74689_960_720

Prezydent deklaruje: Toruń zrezygnuje z fajerwerków!

Mateusz Bąk3 grudnia 2018
3-299427

Nielegalna agencja towarzyska w Toruniu. Interweniowało CBŚP! [FOTO]

Mateusz Bąk3 grudnia 2018
firefighter-484541_960_720

Pożar w gminie Czernikowo. Płonął dom wielodzietnej rodziny

Mateusz Bąk30 listopada 2018
30lis2018jag (3)

Napadli i okradli przechodnia. Policja publikuje wizerunek sprawców!

Mateusz Bąk30 listopada 2018